[سنت گرایی دینی /مدرنیته دینی :در مواجهه با مساله صلح ،حقوق بشر و شهروندی ]مقاله همایش دی 1401

[سنت 1 1'>دینی /1 دینی :در 1 با 1 صلح 1 بشر و 1 ]

خلاصه 1 به 1 بین المللی- انجمن علمی مطالعات صلح ایران

همایش دی 1401

ادیان و صلح آفرینی درهزاره سوم

https://ipsan.ir/conf1401/

مصالحه سنت گرایی دینی و مدرنیته دینی :

در مصاف با مساله صلح،حقوق بشر و شهروندیa

سید محمود نجاتی حسینی(خراسانی ) b

چکیده

جهان کنونی که درآن زیست می کنیم با دو نیروی جامعه ای مهم – علم ودین – بر دو بافتار جامعه ای ای پایا و پویای شالوده ای - سنت و مدرنیته – شکل گرفته است.با وجود همه روایت های متضاد و متنوع و متکثری که از نحیف بودن یا افول سنت گرایی دینی و در عوض تشدید و تقویت مدرنیته علمی حکایت می کنند؛اما به یک روایت غالب- قالب،که نقطه اتکای تئوریک این مقاله است،جهان کنونی همچنان بر مدارسنت گرایی دینی ومدرنیته علمی می چرخد.اما این خودخاستگاه یک مساله جامعه ایsocietal problem استراتژیکی شده است-که هم پرسش های خاصی را ایجاد و هم پاسخ های جامعه شناختی خاصی را می طلبد:

«درحالی که سنت گرایی دینی بر لزوم اتکای جامعه و انسان اجتماعی بر "دین ورزی"religiosity الزام آور استوار است و هرچه جز این – از جمله مدرنتیه علمی – را نمی پذیرد؛و از سوی دیگر نیز مدرنیته علمی ،برعکس این دیدگاه،برضرورت بنانهادن جامعه و زیست اجتماعی برعلم گرایی و دستاوردهای علم وتکنولوژی مدرن متمرکز است؛و با توجه به این که پیامد جامعه ای ناخواسته و پیش بینی نشده ناشی از تعارض میان خواست سنت گرایی دینی و اراده مدرنیته علمی برای ایجاد هر گونه صلح جامعه ای societal peace [و رعایت لوازم اجتماعی سیاسی حقوقی آن:آزادی مدنی، مدارا ،حقوق بشر،شهروندی برابر فراگیر ،عدالت اجتماعی،به رسمیت شناختن تفاوتهای فرهنگی]مخاطره آمیزاست،اگرنگوییم خطرناک و وحشتناک ]؛ آن گاه چه امکانات حقوقی سیاسی و شرایط اجتماعی فرهنگی برای به مصالحه کشاندن این دو شکل بندی جامعه ای در مصاف با صلح،حقوق بشر و شهروندی متصور است؟».

در مقاله حاضر ما – ضمن تکیه بر "روش مطالعات اسنادی " documentary methods – و نیز با اتکا به منظرهای تئوریکی مهم و مرتبط مشتمل بر:"جامعه شناسی دین"sociology of religion،"جامعه شناسی سیاسی-حقوقی"politico-legal sociology مطالعات صلح"peace studies "مطالعات دین"religious studies ؛ تلاش خواهیم کرد تا با ارجاع به نمونه هایی معرف از "متن" ها و "بافتار"های جوامع ادیان ابراهیمی[یهودیت- مسیحیت – اسلامیت] و آسیایی[ هندو- بودیزم،کنفوسیوسی – تائوئیستی – شینتویی،زرتشتی] و اجتماعات و جماعت های دینی آن ها؛توصیفی مقدماتی اما مبنایی از مستندات مساله مقاله فراهم آوریم .

کلید واژه

سنت گرایی دینی/مدرنیته دینی/ مساله صلح/حقوق بشر/شهروندی/جامعه شناسی دین/مطالعات صلح.

---

a این مقاله برای ارائه به همایش:[ششمین همایش سالانه و دومین همایش بین المللی انجمن علمی مطالعات صلح ایران:"ادیان و صلح آفرینی در هزاره سوم:ظرفیتها و چالشها "/ 28 و 29 دی ماه 1401 / تهران ] تدوین شده است .

http://ipsan.ir/conf1401 [email protected]

b پژوهشگر مطالعات علم و دین / مدیر گروه دین - انجمن انسان شناسی ایران

[email protected]

0912-2045262 cell phone (+98)

www.for-mystudents.blogfa.com telegram.me/@smnejatihosseini twitter.com/sm Nejati