[فاعلیت خداوند درتاریخ وجامعه: نگاهی ازمنظرالاهیات اجتماعی-سیاسی]خلاصه

[فاعلیت خداوند درتاریخ وجامعه:نگاهی ازمنظرالاهیات اجتماعی-سیاسی]

خلاصه مقاله برای 14 امین همایش بین المللی انجمن علمی فلسفه دین ایران 1405

https://iaphilor.org/?portfolio=%d8%b3%db%8c%d8%b2%d8%af%d9%87%d9%85%db%8c%d9%86-%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%81%d8%a7%d8%b9%d9%84%db%8c%d8%aa-%d8%a7%d9%84%d9%87%db%8c

[email protected]

*بخشی از خلاصه مقاله

إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیئًا أَنْ یقُولَ لَهُ کُنْ فَیکُونُ

[فاعلیت خداوند در تاریخ و فرهنگ وجامعه: نگاهی از منظرالاهیات اجتماعی- سیاسی]

سید محمود نجاتی حسینی (خراسانی )

[email protected]

[مدیر بخش جامعه شناسی دین – موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران]

https://isr.ut.ac.ir/fa/religion-studies

<ارائه به:چهاردهمین همایش بین‌المللی فلسفۀ دین با مسئله «فاعلیت الهی»آبان 1405 ،انجمن‌علمی فلسفۀ دین ایران<

[email protected]

***

چکیده

برای الاهیات کلاسیک ومدرن «فاعلیت خداوند»Good’s Activity [حضور مهم وموثر ومستمرخداونددرتدبیر امورجهان وانسان]یک مساله است و برای فلسفه های دین مدرن نیز ،یک ایده قابل تامل.درکلام ابراهیمی نیز به از سوی دیگر پیچیدگی مساله فاعلیت خداوند همچنان گشوده نشده است .فارغ ازپرداختن به ادبیات ارزنده کلاسیک و مدرن مربوط به این مساله[از الاهیات یهودی مسیحی تا اسلامی و دست کم از سنت اگوستین و سنت توماس تا ابن سینا وسهروردی وابن عربی و غزالی و ملاصدرا]همه مساله منطقا اینست که :چرا وچگونه میتوان با استدلالات عقلی وتئوریک فلسفی و داده های آمپیریک علمی شواهدی دال برتوجیه «تقدیرالاهی»[فاعلیت خداوند درطبیعت و هستی]درعین وجود «تدبیرانسانی»[کنشگری ارادی آگاهانه انسانی]عرضه کردکه هم خردپذیر و هم واقعیت پذیر باشد.طرح این مساله بویژه با نگاه جامعه شناختی این مقاله وبهنگام صورتبندی برای فهم«تقدیر الاهی/تدبیرانسانی»دربافتار «تاریخ وفرهنگ وجامعه»؛موضع گیری فلسفی علمی دیگری پیدا میکندکه تاکنون کمترمورد توجه قرارگرفته است.